Tổ chức Di cư Quốc tế (IOM) và Hiệp Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) đã đảm nhận vai trò đồng lãnh đạo Cụm Điều phối Toàn cầu mới về Nơi ở, Đất đai và Quản lý Khu vực, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc cung cấp hỗ trợ nhân đạo nhanh hơn, công bằng hơn và hiệu quả hơn trên toàn thế giới.
“Tất cả là để đặt con người vào trung tâm của hoạt động ứng phó nhân đạo,” bà Amy Pope, Tổng Giám đốc IOM, cho biết. “Khi công tác về nơi ở, đất đai và điều phối khu vực được phối hợp chặt chẽ, các gia đình sẽ an toàn hơn, cộng đồng ổn định hơn và quá trình phục hồi có thể bắt đầu sớm hơn. Điều đó không chỉ mang lại sự hỗ trợ trong khủng hoảng, mà còn tạo nền tảng vững chắc hơn để người dân tái thiết cuộc sống một cách có phẩm giá.”
Cách tiếp cận mới này tích hợp hỗ trợ về nơi ở, điều phối địa điểm và hỗ trợ về nhà ở, đất đai và tài sản trong một khuôn khổ thống nhất. Đây là kết quả quan trọng của cả sáng kiến Humanitarian Reset – nỗ lực toàn hệ thống nhằm đơn giản hóa cơ chế điều phối nhân đạo, giảm trùng lặp và giúp phản ứng nhanh hơn, minh bạch hơn, sát với nhu cầu của người dân bị ảnh hưởng bởi khủng hoảng và di dời – cũng như sáng kiến Renewal của IFRC, định hướng chiến lược nhằm tập trung vào những lĩnh vực và phương thức có thể tạo ra tác động lớn nhất ở cấp địa phương.
Dựa trên nền tảng hợp tác lâu dài, IOM và IFRC sẽ cùng chia sẻ trách nhiệm điều phối toàn cầu trong cả bối cảnh xung đột và thiên tai. Hội đồng Tị nạn Na Uy (NRC) sẽ tiếp tục dẫn dắt điều phối các vấn đề về nhà ở, đất đai và tài sản, bảo đảm tính liên tục và năng lực kỹ thuật vững mạnh.
Nền tảng toàn cầu mới phản ánh thực tế về cách người dân sinh sống trong khủng hoảng – tại các trại tạm cư, khu định cư không chính thức, cộng đồng sở tại, khu đô thị và vùng nông thôn. Cách tiếp cận này nhìn nhận vai trò rộng hơn của nơi ở, không chỉ là đảm bảo an toàn và ổn định mà còn là yếu tố then chốt thúc đẩy các kết quả nhân đạo khác như y tế và giáo dục. Đây cũng sẽ là nền tảng điều phối quan trọng giữa các lĩnh vực trong bối cảnh di dời.
Cách tiếp cận này đồng thời xem xét tác động của biến đổi khí hậu và áp lực môi trường đến nơi ở và sinh kế của người dân, nhấn mạnh mạnh mẽ sự tham gia của cộng đồng và các giải pháp do địa phương dẫn dắt. Bằng việc trực tiếp trao quyền cho cộng đồng tham gia vào các quyết định ảnh hưởng đến cuộc sống của họ, sáng kiến này hỗ trợ các giải pháp cho tình trạng di dời do chính cộng đồng chủ động và bền vững lâu dài.
“Tổ chức Cụm mới này thể hiện sự chuyển đổi tư duy sang cách tiếp cận thực sự dựa trên địa điểm và lấy con người làm trung tâm. Phạm vi hoạt động bắt đầu từ nơi người dân thực sự sinh sống – ngôi nhà, khu phố và cộng đồng của họ – và tổ chức hỗ trợ xoay quanh những thực tế đó. Đồng thời, chúng tôi chuyển vai trò lãnh đạo gần hơn với bối cảnh địa phương, tạo điều kiện để các chủ thể quốc gia và địa phương dẫn dắt điều phối khi có thể, với các đối tác quốc tế đóng vai trò hỗ trợ thay vì thay thế năng lực địa phương,” ông Jagan Chapagain, Tổng Thư ký kiêm Giám đốc điều hành IFRC, cho biết.
Tác động của sự hợp tác chặt chẽ này đã được thể hiện rõ. Trong đợt lũ lụt gần đây tại Sri Lanka, IOM và IFRC đã phối hợp hỗ trợ cộng đồng bị ảnh hưởng, kết hợp giữa hỗ trợ nơi ở khẩn cấp, điều phối địa điểm và lập kế hoạch phục hồi dài hạn, qua đó cho thấy cách điều phối tích hợp có thể đẩy nhanh hỗ trợ và cải thiện kết quả cho các gia đình.
IOM và IFRC cũng gửi lời cảm ơn tới Cao ủy Liên Hợp Quốc về Người tị nạn (UNHCR), UN-Habitat cùng NRC vì sự hợp tác chặt chẽ trong suốt quá trình chuyển đổi và tiếp tục đồng hành khi cách tiếp cận toàn cầu mới này được triển khai (Nguồn IFRC).
Ảnh: Hội Chữ thập đỏ Sri Lanka