Sơ cấp cứu – kỹ năng thiết yếu trong mọi hoàn cảnh
Tai nạn, thương tích, đột quỵ, ngừng tim, đuối nước hay các tình huống khẩn cấp có thể xảy ra bất cứ lúc nào và ở bất cứ đâu. Trong những phút đầu tiên trước khi lực lượng y tế chuyên nghiệp có mặt, việc sơ cấp cứu đúng cách, kịp thời có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, góp phần duy trì sự sống, hạn chế biến chứng và giảm mức độ nghiêm trọng của thương tích.
Tuy nhiên, sơ cấp cứu không chỉ là những thao tác kỹ thuật nhằm xử trí một tình huống y tế khẩn cấp. Đó còn là một kỹ năng thiết yếu giúp mỗi người chủ động bảo vệ bản thân, hỗ trợ người xung quanh và góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, có khả năng ứng phó tốt hơn với các rủi ro.
Với thông điệp “Sơ cấp cứu trong bối cảnh di cư”, Ngày Sơ cấp cứu thế giới 2026 hướng sự quan tâm tới những người đang di chuyển và những cộng đồng có thể gặp nhiều rào cản trong tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, trong đó có hỗ trợ cứu sinh và chăm sóc ban đầu.
Theo Trung tâm Tham chiếu Sơ cấp cứu Toàn cầu của Hiệp hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), đến giữa năm 2024, ước tính có khoảng 304 triệu người trên thế giới là người di cư quốc tế. Đối với nhiều người trong số này, việc tiếp cận các dịch vụ y tế và hỗ trợ thiết yếu có thể gặp những khó khăn do hoàn cảnh, ngôn ngữ, điều kiện kinh tế – xã hội hoặc môi trường sống.
Trong bối cảnh đó, trang bị kiến thức và kỹ năng sơ cấp cứu phù hợp có thể giúp con người chủ động hơn, tự tin hơn và có khả năng hỗ trợ lẫn nhau trong những thời điểm khẩn cấp.
Hướng tới sơ cấp cứu toàn diện, hòa nhập và phù hợp với từng hoàn cảnh
Ngày Sơ cấp cứu thế giới 2026 tập trung vào ba thông điệp chính: sơ cấp cứu là công cụ trao quyền và bảo vệ phẩm giá; phá bỏ các rào cản thông qua cách tiếp cận sơ cấp cứu toàn diện, hòa nhập; đồng thời điều chỉnh nội dung đào tạo phù hợp với các bối cảnh và nhu cầu khác nhau.
Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với các nhóm dễ bị tổn thương. Một chương trình đào tạo sơ cấp cứu hiệu quả không chỉ cần bảo đảm tính chính xác về chuyên môn mà còn phải dễ tiếp cận, dễ hiểu và phù hợp với điều kiện thực tế của từng nhóm đối tượng, từng cộng đồng.
Từ trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật đến người di cư, người sống trong khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, thảm họa hay những cộng đồng có điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế – tất cả đều cần được tiếp cận những kiến thức và kỹ năng sơ cấp cứu phù hợp.
Bởi trong nhiều tình huống, người đầu tiên có mặt để giúp đỡ nạn nhân không phải là nhân viên y tế mà có thể là một thành viên gia đình, người hàng xóm, giáo viên, đồng nghiệp, tình nguyện viên hoặc một người dân tình cờ có mặt tại hiện trường.
Một người biết sơ cấp cứu có thể trở thành người đầu tiên tạo ra sự khác biệt.
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam – đưa kỹ năng sơ cấp cứu đến gần cộng đồng
Sơ cấp cứu là một trong những lĩnh vực hoạt động truyền thống, trọng tâm và thế mạnh của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, gắn với sứ mệnh hỗ trợ con người trong những tình huống khẩn cấp và xây dựng cộng đồng an toàn, chủ động trước các rủi ro.
Thông qua hệ thống Hội các cấp, đội ngũ cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và lực lượng tham gia hoạt động Chữ thập đỏ, công tác tuyên truyền, hướng dẫn và đào tạo kỹ năng sơ cấp cứu được triển khai tại cộng đồng, trường học, nơi làm việc và trong các hoạt động phòng ngừa, ứng phó thiên tai, thảm họa.
Việc phổ biến kiến thức sơ cấp cứu không chỉ nhằm tạo ra những người có khả năng thực hiện các kỹ thuật sơ cấp cứu cơ bản mà còn góp phần hình thành văn hóa chủ động ứng phó trong cộng đồng.
Đặc biệt, trong các hoạt động phòng ngừa và ứng phó với thiên tai, thảm họa, lực lượng tình nguyện viên Chữ thập đỏ được trang bị kiến thức, kỹ năng sơ cấp cứu để có thể hỗ trợ người dân ngay tại hiện trường, trong những điều kiện mà việc tiếp cận các dịch vụ y tế chuyên nghiệp có thể bị gián đoạn hoặc mất nhiều thời gian.
Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng cộng đồng an toàn, sẵn sàng trước thiên tai, thảm họa, nâng cao khả năng tự bảo vệ và hỗ trợ lẫn nhau của người dân.
Mỗi người biết sơ cấp cứu là thêm một mắt xích bảo vệ cộng đồng
Trong một tình huống khẩn cấp, thời gian có thể quyết định rất nhiều điều. Vì vậy, việc mỗi người dân có kiến thức và kỹ năng sơ cấp cứu cơ bản sẽ góp phần tạo nên một mạng lưới hỗ trợ ban đầu rộng khắp trong cộng đồng.
Học sơ cấp cứu không có nghĩa là thay thế vai trò của nhân viên y tế. Đó là khả năng nhận biết tình huống nguy hiểm, bảo đảm an toàn, gọi trợ giúp và thực hiện những hỗ trợ ban đầu phù hợp trong phạm vi được đào tạo cho đến khi nạn nhân được tiếp cận với dịch vụ y tế chuyên nghiệp.
Ngày Sơ cấp cứu thế giới 2026 vì vậy là dịp để mỗi người cùng nhìn nhận sơ cấp cứu từ một góc độ rộng hơn: đó không chỉ là kỹ năng cứu người, mà còn là kỹ năng trao quyền cho con người và tăng cường sự gắn kết, tương trợ trong cộng đồng.
Mỗi người được trang bị kỹ năng sơ cấp cứu là thêm một người có khả năng hành động khi có tình huống khẩn cấp.
Mỗi tình nguyện viên biết sơ cấp cứu là thêm một nguồn lực hỗ trợ cộng đồng.
Và mỗi cộng đồng có nhiều người biết sơ cấp cứu sẽ trở nên chủ động, an toàn và có khả năng chống chịu tốt hơn trước những rủi ro.
Hưởng ứng Ngày Sơ cấp cứu thế giới 12/9/2026, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam kêu gọi cán bộ, hội viên, tình nguyện viên và các tầng lớp nhân dân cùng quan tâm, học tập và lan tỏa kiến thức, kỹ năng sơ cấp cứu; góp phần xây dựng những cộng đồng an toàn, nhân ái và không để ai bị bỏ lại phía sau trong những thời khắc cần sự trợ giúp nhất.
Sơ cấp cứu – một kỹ năng trong tay, một cơ hội sống cho người khác.
Nguồn IFRC – VNRC