Động đất Philippines: 30 giây và những tác động kéo dài

Chỉ trong 30 giây, trận động đất mạnh 6,9 độ Richter xảy ra lúc 21h59 ngày 30/9/2025 đã làm rung chuyển tỉnh Cebu, miền Trung Philippines, để lại những hậu quả nặng nề đối với người dân và cộng đồng địa phương. Thời điểm xảy ra động đất, nhiều gia đình đang ngủ hoặc quây quần bên nhau. Các rung chấn bất ngờ, dữ dội đã gây ra sạt lở đất, làm sập nhà cửa, phá hủy cơ sở hạ tầng và cướp đi sinh mạng của nhiều người. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, cuộc sống của hàng trăm nghìn người đã hoàn toàn thay đổi.

Chỉ trong 30 giây, trận động đất mạnh 6,9 độ Richter xảy ra lúc 21h59 ngày 30/9/2025 đã làm rung chuyển tỉnh Cebu, miền Trung Philippines, để lại những hậu quả nặng nề đối với người dân và cộng đồng địa phương.

Thời điểm xảy ra động đất, nhiều gia đình đang ngủ hoặc quây quần bên nhau. Các rung chấn bất ngờ, dữ dội đã gây ra sạt lở đất, làm sập nhà cửa, phá hủy cơ sở hạ tầng và cướp đi sinh mạng của nhiều người. Trong khoảnh khắc ngắn ngủi ấy, cuộc sống của hàng trăm nghìn người đã hoàn toàn thay đổi.

Một trong những nạn nhân là bà Rona Malinao, sống tại Medellin, phía bắc đảo Cebu. Là mẹ đơn thân nuôi bốn con, bà bị mắc kẹt dưới đá và cây đổ do sạt lở. Ngôi nhà của bà bị phá hủy hoàn toàn, hai người con bị thương nặng, còn hai người cháu nhỏ không may thiệt mạng. Bản thân bà Rona cũng bị thương và phải phẫu thuật, hiện gia đình đang sống trong nơi trú tạm được dựng tạm bợ giữa các đợt dư chấn liên tiếp.

Theo thống kê, hơn 750.000 người bị ảnh hưởng, trên 22.500 người phải rời bỏ nhà cửa, gần 160.000 ngôi nhà bị hư hại hoặc phá hủy. Sau trận động đất chính, khu vực ghi nhận khoảng 13.500 dư chấn, trong đó dư chấn mạnh nhất đạt 5,8 độ Richter, khiến người dân sống trong tâm lý lo lắng kéo dài, nhiều gia đình không dám ngủ trong nhà.

Dù Philippines thường xuyên hứng chịu thiên tai như bão lũ, các trận động đất mạnh lại tương đối hiếm. Đường đứt gãy gây ra trận động đất này đã “ngủ yên” hơn 400 năm trước khi bất ngờ hoạt động trở lại, khiến nhiều người dân tại miền Bắc Cebu lần đầu tiên phải đối mặt với thảm họa dạng này.

Ngay sau động đất, Hội Chữ thập đỏ Philippines, với sự hỗ trợ của Hiệp Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), đã khẩn trương triển khai các hoạt động cứu trợ và ứng phó khẩn cấp. Hàng trăm tình nguyện viên được huy động để tìm kiếm cứu nạn, sơ cứu người bị thương, hỗ trợ y tế, cung cấp nước sạch, lương thực và hỗ trợ tâm lý cho người dân bị ảnh hưởng.

Đến nay, các hoạt động hỗ trợ đã đạt được nhiều kết quả: 232 lều gia đình được dựng, hơn 1.600 gia đình nhận hàng cứu trợ, trên 3.000 người được hỗ trợ tâm lý – xã hội, hơn 16.000 người được tiếp cận nước uống an toàn, cùng hàng chục nghìn suất ăn được phân phát.

Tuy nhiên, thách thức tiếp tục gia tăng khi chỉ hai tuần sau động đất, khu vực lại đối mặt với nguy cơ từ bão Kalmaegi, buộc người dân phải lựa chọn giữa việc ở lại trong lều tạm dễ bị tổn thương hoặc quay về những ngôi nhà không còn an toàn.

Ba tháng sau thảm họa, trọng tâm hỗ trợ đang chuyển sang giai đoạn phục hồi sớm, bao gồm sửa chữa nhà ở, hỗ trợ tiền mặt, khôi phục sinh kế, nước sạch, vệ sinh môi trường và chăm sóc sức khỏe tinh thần. Dù các dư chấn mạnh đã giảm, hàng nghìn người vẫn sống trong nơi trú tạm hoặc phụ thuộc vào người thân, chưa có nơi ở ổn định.

IFRC và Hội Chữ thập đỏ Philippines tiếp tục kêu gọi nguồn lực để đáp ứng nhu cầu phục hồi lâu dài, với hơn 11 triệu franc Thụy Sĩ còn thiếu nhằm hỗ trợ các cộng đồng bị ảnh hưởng sớm ổn định và tái thiết cuộc sống. (Nguồn IFRC).