Khi cộng đồng quốc tế chuẩn bị bước vào Hội nghị Thượng đỉnh Khí hậu COP30, Hiệp Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC) cảnh báo rằng, trong bối cảnh nhiều cuộc khủng hoảng toàn cầu đang diễn ra đồng thời, thế giới không thể để mất trọng tâm đối với tình trạng khẩn cấp về khí hậu, khi các nhu cầu nhân đạo liên quan đến biến đổi khí hậu đang gia tăng nhanh chóng.
Trên toàn cầu, mạng lưới IFRC đang ứng phó với các hiện tượng thiên tai ngày càng thường xuyên và nghiêm trọng như lũ lụt, hạn hán, bão, nắng nóng cực đoan và cháy rừng. Những tác động này đang đe dọa nghiêm trọng đến sức khỏe, an ninh lương thực, nguồn nước, sinh kế và tính mạng của hàng triệu người. Nếu không có hành động khẩn cấp nhằm cắt giảm phát thải và tăng cường khả năng chống chịu tại cộng đồng, các nhu cầu nhân đạo này sẽ tiếp tục leo thang.
Đầu tư vào chuẩn bị sẵn sàng và hành động sớm trước các thảm họa liên quan đến khí hậu là chìa khóa để cứu sống con người. Thực tế đã được chứng minh trong cơn bão Melissa gần đây, khi các biện pháp chuẩn bị và hành động sớm đã giúp các lực lượng tại chỗ có thêm thời gian xây dựng nơi trú ẩn, sơ tán người dân khỏi vùng nguy hiểm, bố trí sẵn hàng cứu trợ và hỗ trợ cộng đồng ứng phó với cơn bão cấp độ 5 chưa từng có tiền lệ.
“Bão Melissa là lời nhắc nhở mới nhất cho thấy những hệ quả nhân đạo của biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt. Đồng thời, nó cũng cho thấy việc chuẩn bị sẵn sàng trước khi thảm họa xảy ra có thể cứu sống rất nhiều người,” Tổng Thư ký IFRC Jagan Chapagain nhấn mạnh. “Tại COP30, chúng ta cần các hành động và nguồn đầu tư nhằm tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng trước các hiện tượng khí hậu cực đoan. Nếu không, những nhu cầu nhân đạo do biến đổi khí hậu gây ra sẽ tiếp tục gia tăng.”
Tại COP30, IFRC sẽ kêu gọi hành động khí hậu khẩn cấp, tập trung vào ba ưu tiên chính:
-
Sức khỏe và phúc lợi: Bảo vệ người dân trước các tác động sức khỏe do biến đổi khí hậu thông qua việc xây dựng các đô thị và hệ thống y tế thích ứng với khí hậu. Nắng nóng cực đoan, khan hiếm nước và các dịch bệnh liên quan đến khí hậu đã và đang ảnh hưởng đến hàng triệu người, và các rủi ro sức khỏe này sẽ gia tăng mạnh nếu hành động bị trì hoãn.
-
Đầu tư cho con người và cộng đồng: Mở rộng các sáng kiến hành động khí hậu do địa phương dẫn dắt và bảo đảm tài chính khí hậu đến được với những cộng đồng cần nhất. Hiện nay, ước tính chưa đến 10% nguồn tài chính khí hậu toàn cầu được chuyển tới cấp địa phương, khiến nhiều cộng đồng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất không có đủ nguồn lực để thích ứng. Một mục tiêu tài chính thích ứng tham vọng hơn sẽ giúp nguồn lực đến đúng nơi cần, đặc biệt là các khu vực mong manh và chịu tác động của khủng hoảng.
-
Chủ động về thời điểm: Đi trước thảm họa bằng cách đầu tư vào công tác chuẩn bị sẵn sàng, cảnh báo sớm và hành động dự báo để bảo vệ sinh mạng và sinh kế trước khi thiên tai xảy ra. IFRC tiếp tục đóng vai trò dẫn dắt toàn cầu nhằm bảo đảm mọi người đều được tiếp cận với hệ thống cảnh báo sớm và có khả năng hành động để giảm thiểu tổn thất và thiệt hại.
Nhiều cộng đồng trên thế giới đã chạm tới giới hạn của khả năng thích ứng và đang trực tiếp gánh chịu tổn thất, thiệt hại do tác động của khí hậu. Một số khu vực trở nên quá nóng để duy trì sinh kế, trong khi mực nước biển dâng cao đang phá hủy đất canh tác và nguồn nước ngọt.
IFRC kêu gọi sự hỗ trợ ổn định, dễ tiếp cận cho những cộng đồng bị ảnh hưởng nặng nề nhất – đặc biệt là những cộng đồng đóng góp ít nhất vào cuộc khủng hoảng khí hậu nhưng lại có ít nguồn lực nhất để phục hồi.
Tại COP30, IFRC sẽ phối hợp chặt chẽ với các đối tác, chính phủ và nhà tài trợ nhằm bảo đảm tiếng nói của các Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc gia, cũng như nhu cầu của những cộng đồng dễ bị tổn thương nhất, được đặt ở vị trí trung tâm của chương trình nghị sự khí hậu toàn cầu và được chuyển hóa thành các cam kết hành động cụ thể nhằm bảo vệ những người có nguy cơ cao nhất (Nguồn IFRC).
Ảnh: Clarisse Smitas/IFRC