Ảnh: Moustapha Diallo/IFRC
Bốn tháng trước, các đảo São Vicente và Santo Antão của quốc đảo Cape Verde đã hứng chịu những trận mưa xối xả do ảnh hưởng của bão nhiệt đới Erin. Chỉ trong vài giờ, các tuyến phố biến thành dòng nước lũ cuồn cuộn, cuốn trôi mọi thứ trên đường đi. Hàng nghìn ngôi nhà cùng nhiều công trình hạ tầng thiết yếu đã bị phá hủy hoặc hư hại nghiêm trọng. Nhờ có sự đoàn kết mạnh mẽ trong nước và quốc tế, cùng với các hoạt động ứng phó khẩn cấp nhanh chóng, phối hợp hiệu quả, nhiều gia đình bị ảnh hưởng thiên tai đã có khả năng vượt qua khó khăn sau thiên tai.
Ứng phó khẩn cấp kịp thời và hiệu quả
Ảnh: Moustapha Diallo/IFRC
Ngay sau lũ lụt, Hội Chữ thập đỏ Cape Verde, với sự hỗ trợ của Hiệp Hội Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế (IFRC), đã nhanh chóng triển khai các hoạt động cứu trợ. Hàng trăm tình nguyện viên đã phối hợp cùng chính quyền địa phương hỗ trợ người dân tại các khu vực bị ảnh hưởng nặng nề.
IFRC đã ban hành Lời kêu gọi khẩn cấp trị giá 3 triệu franc Thụy Sĩ, đồng thời huy động 565.000 Franc Thụy Sĩ từ Quỹ Cứu trợ Khẩn cấp Thảm họa (DREF) để hỗ trợ Hội Chữ thập đỏ Cape Verde. Các đội phản ứng chuyên biệt, trong đó có Đơn vị Ứng phó Khẩn cấp (ERU), cũng được triển khai nhằm tăng cường năng lực ứng phó.
Đến nay, hơn 1.000 hộ gia đình đã nhận được hỗ trợ, bao gồm lương thực và các vật dụng thiết yếu; trên 470 hộ gia đình được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe. Bên cạnh đó, các hoạt động truyền thông về vệ sinh phòng bệnh đã tiếp cận hơn 8.400 người dân, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Đồng hành cùng các gia đình dễ bị tổn thương trong giai đoạn phục hồi
Ảnh: Moustapha Diallo/IFRC
Khi giai đoạn khẩn cấp dần chuyển sang phục hồi, các hoạt động hiện nay tập trung vào việc khôi phục sinh kế cho người dân. Khoảng 580 hộ gia đình tại São Vicente và Santo Antão đã bắt đầu nhận hỗ trợ tiền mặt với mức 26.000 escudo/hộ gia đình (tương đương 235 euro) để đáp ứng các nhu cầu cơ bản.
Đối với bà Vera Lucia, trụ cột gia đình, khoản hỗ trợ này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng.
“Tôi thực sự trân trọng sự hỗ trợ từ Hội Chữ thập đỏ,” bà chia sẻ. “Là một người bán hàng rong, tôi đã không thể làm việc kể từ sau trận lũ. Với số tiền nhận được, tôi có thể khởi động lại và mở rộng việc buôn bán nhỏ của mình để chăm lo cho gia đình. Tôi cũng hy vọng sau này có thể xây một bức tường bảo vệ phía sau nhà để chống chọi tốt hơn với lũ lụt trong tương lai.”
Ngoài hỗ trợ tiền mặt, Hội Chữ thập đỏ Cape Verde, với sự hỗ trợ của IFRC, đang tham gia khôi phục các hệ thống cấp nước sinh hoạt bị hư hại nghiêm trọng tại Santo Antão. Việc phục hồi hạ tầng nước sạch đóng vai trò then chốt trong việc phòng ngừa các bệnh lây truyền qua đường nước và tăng cường khả năng chống chịu của cộng đồng.
“Người dân tại Ribeira da Cruz phụ thuộc vào nguồn nước từ hệ thống thu nước suối, vốn bị ảnh hưởng nặng nề bởi lũ lụt,” ông Vincenzo Buccheri, Trưởng nhóm ERU Phục hồi của Hội quốc gia, cho biết. “Thông qua chương trình ‘Hỗ trợ tiền công lao động’, cộng đồng có thể tham gia trực tiếp tham gia sửa chữa hạ tầng mà không cần nhà thầu bên ngoài.”
“Chúng tôi cung cấp vật liệu, còn người dân – với tỷ lệ 50% nam và 50% nữ – tự thực hiện công việc. Cách làm này không chỉ nâng cao năng lực chống chịu mà còn tạo sự gắn kết và quyền sở hữu bền vững đối với công trình.”
Ảnh: Moustapha Diallo/IFRC
Duy trì động lực đoàn kết và hỗ trợ lâu dài
Tại khu dân cư Bela Vista, một trong những nơi chịu ảnh hưởng nặng nề nhất ở Covada de Bruxa (São Vicente), những dấu tích hữu hình của trận lũ đang dần phai nhạt, song những tổn thương vô hình vẫn còn hiện hữu. Hàng nghìn gia đình vẫn đang từng ngày vật lộn để tái thiết cuộc sống và khôi phục phẩm giá.
“Khi lũ bắt đầu, tôi không có ở nhà,” bà Vera Lucia Andrade, mẹ của sáu người con, nhớ lại. “Tôi chạy về để cứu đứa con ở lại và một vài đồ đạc, nhưng nước đã tràn ngập khắp nơi.”
Theo ông Julio Mondlane, Quản lý Hoạt động của IFRC tại Cape Verde, việc chuyển từ ứng phó khẩn cấp sang phục hồi đòi hỏi cam kết lâu dài.
“Giai đoạn ứng phó khẩn cấp đã đáp ứng những nhu cầu cấp thiết của nhiều cộng đồng,” ông nói. “Giờ đây, ưu tiên của chúng tôi là giúp các gia đình phục hồi bền vững, khôi phục sinh kế và tăng cường hệ thống cảnh báo sớm – hành động sớm của quốc gia.
Điều này cần thời gian, nguồn lực và sự hỗ trợ liên tục từ các nhà tài trợ và đối tác. Nếu không, những cộng đồng dễ bị tổn thương nhất có nguy cơ tiếp tục mắc kẹt trong khủng hoảng.”