Phát biểu khai mạc Đại hội, đồng chí Bùi Quang Huy, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư thứ nhất Trung ương Đoà khẳng định Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII là sự kiện chính trị quan trọng, ngày hội lớn của tuổi trẻ Việt Nam. Với chủ đề “Bản lĩnh tự cường – Tiên phong sáng tạo – Khát vọng cống hiến – Làm chủ tương lai”, Đại hội thể hiện quyết tâm của tuổi trẻ cả nước phát huy vai trò xung kích, sáng tạo, góp phần xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong giai đoạn phát triển mới.
Đại hội có nhiệm vụ tổng kết, đánh giá kết quả công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2022 – 2026; xác định mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp công tác Đoàn và phong trào thanh thiếu nhi nhiệm kỳ 2026 – 2031; thảo luận, cho ý kiến về sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh; đồng thời bầu Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XIII.
Trình bày tóm tắt Báo cáo chính trị tại Đại hội, đồng chí Nguyễn Minh Triết cho biết Đại hội diễn ra trong bối cảnh toàn Đảng, toàn dân và toàn quân đang triển khai thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Trung ương lần thứ I; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ I cùng nhiều chủ trương, nghị quyết quan trọng của Đảng và Nhà nước.
Theo đó, mục tiêu của nhiệm kỳ 2026 – 2031 là xây dựng tổ chức Đoàn vững mạnh toàn diện, thực sự là đội dự bị tin cậy của Đảng, lực lượng xung kích cách mạng, trường học xã hội chủ nghĩa của thanh niên; đại diện chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của tuổi trẻ; tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên mới.
Một trong những nội dung trọng tâm của Đại hội là thảo luận Báo cáo chính trị với chủ đề: “Tự hào, vững tin theo Đảng, tuổi trẻ Việt Nam xây hoài bão lớn, chung sức, đồng lòng, tiên phong, tiến mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”. Dự thảo Báo cáo xác định 13 chỉ tiêu trọng tâm, 5 nhiệm vụ đột phá và 7 đề án trọng điểm cho nhiệm kỳ mới; đồng thời đề xuất triển khai phong trào “Tuổi trẻ Việt Nam tiên phong trong kỷ nguyên mới” cùng Chương trình “Phát triển toàn diện thanh niên Việt Nam”.
Đại hội lần này cũng xem xét sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đoàn TNCS Hồ Chí Minh nhằm cập nhật các quy định mới của Đảng, pháp luật của Nhà nước và đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong công tác Đoàn, phong trào thanh thiếu nhi.
Theo chương trình, Đại hội diễn ra trong hai ngày 24 và 25/6 với bốn phiên làm việc. Chiều 24/6, Đại hội tiến hành bầu Ban Chấp hành Trung ương Đoàn khóa XIII và tổ chức các diễn đàn chuyên đề. Phiên trọng thể sẽ diễn ra sáng 25/6 với nhiều nội dung quan trọng, trong đó có phát biểu chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước và ra mắt Ban Chấp hành, Ban Thường vụ, Ban Bí thư Trung ương Đoàn khóa XIII. Đại hội sẽ bế mạc vào chiều cùng ngày sau khi thông qua Nghị quyết Đại hội và các văn kiện liên quan.