Phát biểu tại lễ ký kết, bà Đỗ Thị Thu Thảo, Chủ tịch Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam cho rằng chương trình là sự kết nối giữa hoạt động nhân đạo và sức mạnh của kinh tế tập thể, giữa nguồn lực hỗ trợ trước mắt với cơ hội phát triển lâu dài. Một phần quà có thể giúp một gia đình vượt qua khó khăn trong một thời điểm, nhưng một sinh kế phù hợp có thể tạo ra thay đổi lâu dài, giúp người dân có việc làm, thu nhập và từng bước tự chủ cuộc sống.
Từ thực tiễn hoạt động nhân đạo, yêu cầu đặt ra là không chỉ hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn trước mắt mà còn đồng hành để họ có khả năng phục hồi và đứng vững trong tương lai. Định hướng này phù hợp với yêu cầu đổi mới hoạt động nhân đạo theo hướng lấy người dân làm trung tâm, tăng cường phòng ngừa rủi ro, hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm và mở rộng cơ hội phát triển bền vững được nêu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Chữ thập đỏ Việt Nam lần thứ XII.
Bà Đỗ Thị Thu Thảo nhấn mạnh, hiệu quả của chương trình cần được nhìn nhận từ những thay đổi thực chất trong cuộc sống của người dân, không chỉ ở số lượng hoạt động hay nguồn lực được huy động. Thước đo quan trọng là có bao nhiêu người có việc làm, bao nhiêu gia đình có sinh kế ổn định và bao nhiêu người từng nhận được trợ giúp có thể tự mình đứng vững trong tương lai. Khi người được hỗ trợ có thể tiếp tục trao cơ hội cho người khác, hoạt động nhân đạo sẽ tạo thành một vòng tròn của sẻ chia, tự chủ và lan tỏa.
Phát biểu tại lễ ký kết, bà Cao Xuân Thu Vân, Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam nhấn mạnh, chương trình không chỉ nhằm chia sẻ với người dân khi gặp khó khăn mà quan trọng hơn là tạo điều kiện để người dân có sinh kế, việc làm, thu nhập, từng bước tự chủ và vươn lên trong cuộc sống. Theo bà, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam có thế mạnh về hoạt động nhân đạo, mạng lưới rộng khắp và khả năng kết nối nguồn lực xã hội; trong khi kinh tế tập thể, hợp tác xã được xây dựng trên nền tảng hợp tác, tương trợ, cùng làm và cùng phát triển.
Bà Cao Xuân Thu Vân đề nghị các nội dung phối hợp cần được cụ thể hóa từ Trung ương đến địa phương, trong đó Liên minh Hợp tác xã các tỉnh, thành phố chủ động phối hợp với Hội Chữ thập đỏ cùng cấp để xác định đúng đối tượng, nhu cầu và lựa chọn các hợp tác xã, tổ hợp tác có năng lực tham gia hỗ trợ. Các hợp tác xã có thể đóng góp bằng việc tạo việc làm, hỗ trợ phương tiện sinh kế, chia sẻ kinh nghiệm, đào tạo kỹ năng và kết nối thị trường.
Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam cũng nhấn mạnh cần huy động, lồng ghép các nguồn lực từ chương trình, đề án phát triển kinh tế – xã hội, nguồn lực xã hội và hợp tác quốc tế theo đúng quy định; đồng thời có sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền và các sở, ban, ngành địa phương để chương trình được triển khai thiết thực, hiệu quả.
Theo chương trình phối hợp, hai bên sẽ đổi mới phương thức hỗ trợ nhân đạo trên cơ sở khảo sát, rà soát nhu cầu thực tế, lựa chọn đối tượng, địa bàn và nội dung hỗ trợ phù hợp. Trọng tâm là người có hoàn cảnh khó khăn, người dễ bị tổn thương, người khuyết tật, phụ nữ yếu thế, hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo và các nhóm cần trợ giúp nhân đạo khác.
Hoạt động hỗ trợ được định hướng từ trợ giúp trước mắt sang chủ động phòng ngừa, phục hồi năng lực, hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm và nâng cao khả năng tự chủ. Hai bên phát huy thế mạnh của mỗi hệ thống: Hội Chữ thập đỏ Việt Nam có mạng lưới rộng khắp, khả năng nắm bắt nhu cầu, kết nối và điều phối nguồn lực nhân đạo; Liên minh Hợp tác xã Việt Nam có thế mạnh trong kết nối, tư vấn, hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể, tổ chức sản xuất và kết nối thị trường.
Trên cơ sở đó, hai bên phối hợp hỗ trợ người dân có nhu cầu, đủ điều kiện tham gia các tổ hợp tác, hợp tác xã hiện có hoặc hình thành mô hình mới phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương và quy định pháp luật. Người dân và thành viên tổ hợp tác, hợp tác xã được tư vấn, đào tạo về tổ chức sản xuất, quản trị mô hình sinh kế, tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, chuyển đổi số, thương mại điện tử, xúc tiến thương mại và kết nối thị trường.
Một nội dung trọng tâm là nghiên cứu, xây dựng và thí điểm mô hình sinh kế nhân đạo gắn với tổ hợp tác, hợp tác xã tại một số địa bàn phù hợp. Các mô hình được xây dựng trên cơ sở xác định rõ nhu cầu, đối tượng tham gia, phương án sinh kế, nguồn lực hỗ trợ và cơ chế theo dõi kết quả. Những mô hình hiệu quả sẽ được đánh giá, tổng kết, tuyên truyền, giới thiệu và nhân rộng.
Qua đó, chương trình hướng tới hình thành những mô hình kết hợp giữa trợ giúp nhân đạo và phát triển kinh tế tập thể, tạo điều kiện để người có hoàn cảnh khó khăn không chỉ là người thụ hưởng mà có thể trở thành người tham gia sản xuất, có việc làm, thu nhập và đóng góp trở lại cho cộng đồng. Việc tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã được thực hiện trên cơ sở tự nguyện, phù hợp với nhu cầu của người dân và điều kiện từng địa phương.
Cùng với hỗ trợ sinh kế, hai bên phối hợp tuyên truyền, tập huấn kiến thức, kỹ năng về sơ cấp cứu, chăm sóc sức khỏe ban đầu, phòng ngừa thiên tai, dịch bệnh, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm an toàn trong sản xuất, đời sống; qua đó hỗ trợ người dân chủ động phòng ngừa, ứng phó và phục hồi sau các biến cố.
Hai bên đồng thời tăng cường truyền thông, vận động nguồn lực nhằm lan tỏa giá trị nhân đạo, tinh thần tương thân tương ái và trách nhiệm xã hội của khu vực kinh tế tập thể, hợp tác xã; khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp, hợp tác xã, nhà tài trợ và cá nhân tham gia hỗ trợ sinh kế, tạo việc làm, tiêu thụ sản phẩm và phát triển cộng đồng.
Chương trình cũng thúc đẩy ứng dụng công nghệ số trong xác định nhu cầu hỗ trợ, huy động nguồn lực, quản lý hoạt động nhân đạo và theo dõi hiệu quả các mô hình sinh kế. Các đơn vị đầu mối của hai bên sẽ phối hợp tham mưu xây dựng kế hoạch, theo dõi và tổ chức thực hiện các nhiệm vụ hằng năm; tại các tỉnh, thành phố, hai hệ thống căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn địa bàn, đối tượng và mô hình phù hợp.
Hoạt động nhân đạo, an sinh xã hội và “Chợ Nhân đạo” tiếp tục là một trong những nội dung phối hợp được chú trọng. Hai bên phối hợp tổ chức hoặc tham gia các hoạt động hỗ trợ người dân có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận hàng hóa thiết yếu, dịch vụ cơ bản và các nguồn lực phù hợp.
“Chợ Nhân đạo” được định hướng theo hướng tăng quyền lựa chọn cho người thụ hưởng, đồng thời tạo cầu nối giữa nhu cầu của người dân với doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác và các nguồn lực xã hội. Qua đó, góp phần kết nối hoạt động hỗ trợ nhân đạo với sản phẩm, hàng hóa của các hợp tác xã, nhất là sản phẩm truyền thống, sản phẩm làng nghề.
Ngay tại sự kiện, tinh thần hợp tác được cụ thể hóa bằng những hoạt động hỗ trợ thiết thực. Liên minh Hợp tác xã Việt Nam thống nhất dành 54 triệu đồng từ nguồn hỗ trợ tại Đại hội Liên minh Hợp tác xã Việt Nam lần thứ VII để chuyển cho Hội Chữ thập đỏ Việt Nam, góp phần hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng bởi bão số 4. Các đại biểu dự Đại hội cũng thống nhất tặng phiếu mua hàng trị giá 1 triệu đồng/người để đóng góp cho Phong trào “Tết Nhân ái 2027” do Hội Chữ thập đỏ Việt Nam phát động.
Chương trình phối hợp giữa Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và Liên minh Hợp tác xã Việt Nam có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 31/12/2031, mở ra hướng phối hợp lâu dài giữa hoạt động nhân đạo và phát triển kinh tế tập thể. Qua đó, hai bên hướng tới không chỉ hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn trước mắt mà còn tạo dựng cơ hội để họ có việc làm, có thu nhập, từng bước tự chủ và tham gia tích cực vào sự phát triển của cộng đồng.