Phát huy sáu giá trị đặc thù, khẳng định vị thế nòng cốt của Hội Chữ thập đỏ Việt Nam trong giai đoạn mớ

19/11/2026 - 16:23
Trải qua 80 năm xây dựng và phát triển, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã tích lũy những giá trị đặc thù, được hình thành từ lịch sử, tổ chức, con người, niềm tin xã hội và kinh nghiệm hoạt động nhân đạo. Sáu giá trị này tạo nên năng lực riêng có của Hội, là nền tảng để tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối, điều phối trong công tác nhân đạo.
Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đăng cai tổ chức Hội nghị Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế khu vực Châu Á-Thái Bình Dương lần thứ 11 (AP-11).

Nhận thức đúng về vị trí, sứ mệnh và bản sắc của Hội

Trong đời sống xã hội, hoạt động của Hội Chữ thập đỏ đôi khi được nhìn nhận chủ yếu dưới góc độ từ thiện, như trao quà, hỗ trợ tiền hoặc giúp đỡ những người có hoàn cảnh khó khăn. Đây là những việc làm cần thiết, giàu ý nghĩa, nhưng chưa phản ánh đầy đủ bản chất, phạm vi và sứ mệnh của một tổ chức nhân đạo quốc gia.

Từ thiện là sự chia sẻ tự nguyện về vật chất, tinh thần hoặc các nguồn lực khác nhằm giúp đỡ người gặp khó khăn. Nhân đạo có phạm vi rộng hơn, hướng tới phòng ngừa và giảm nhẹ đau khổ của con người, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và phẩm giá, đồng thời hỗ trợ con người, nhất là những người dễ bị tổn thương, tăng cường khả năng tự bảo vệ, phục hồi và ổn định cuộc sống.

Vì vậy, hoạt động Chữ thập đỏ không chỉ dừng lại ở việc trao một phần quà hay giải quyết một khó khăn trước mắt, mà bao gồm cả một hệ thống hoạt động được tổ chức bài bản: cứu trợ khẩn cấp; phòng ngừa, ứng phó thảm họa; chăm sóc sức khỏe dựa vào cộng đồng; hiến máu tình nguyện; sơ cấp cứu; trợ giúp xã hội; hỗ trợ sinh kế và phục hồi sau khủng hoảng; xây dựng cộng đồng an toàn, có khả năng chống chịu.

Hội Chữ thập đỏ Việt Nam là tổ chức nhân đạo giữ vai trò nòng cốt, cầu nối, điều phối trong công tác nhân đạo. Giá trị của Hội không chỉ được thể hiện ở lượng nguồn lực huy động hay số người được trợ giúp, mà còn ở khả năng phát hiện nhu cầu, tổ chức hành động, kết nối các bên và bảo đảm nguồn lực đến đúng người, đúng thời điểm, đúng mục đích.

Nhận thức đúng về sứ mệnh của Hội là điều kiện quan trọng để mỗi cán bộ, hội viên, tình nguyện viên xác định rõ trách nhiệm của mình; để các cấp Hội đổi mới phương thức hoạt động; đồng thời giúp xã hội hiểu, tin tưởng và đồng hành sâu sắc hơn với công tác nhân đạo.

Chợ Nhân đạo lưu động dịch Covid19.

Sáu giá trị đặc thù tạo nên sức mạnh của Hội

Trải qua 80 năm xây dựng và phát triển, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam đã tích lũy những giá trị đặc thù, được hình thành từ lịch sử, tổ chức, con người, niềm tin xã hội và kinh nghiệm hoạt động nhân đạo. Sáu giá trị này tạo nên năng lực riêng có của Hội, là nền tảng để tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt, cầu nối, điều phối trong công tác nhân đạo.

Thứ nhất, mạng lưới tổ chức rộng khắp, gắn bó với cộng đồng

Mạng lưới tổ chức từ Trung ương đến cơ sở, cùng đội ngũ cán bộ, hội viên và tình nguyện viên, tạo điều kiện để Hội tiếp cận trực tiếp với người dân, nắm bắt nhu cầu và tổ chức các hoạt động phù hợp với từng địa bàn.

Giá trị của mạng lưới không chỉ nằm ở quy mô tổ chức, mà còn ở khả năng hiện diện tại nơi người dân cần được trợ giúp, nhất là những địa bàn khó khăn, vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai, thảm họa và những cộng đồng có nhiều người dễ bị tổn thương.

Phát huy giá trị này đòi hỏi các cấp Hội tiếp tục củng cố tổ chức cơ sở, nâng cao năng lực cán bộ, tăng cường phối hợp với chính quyền, các tổ chức đoàn thể và cộng đồng, bảo đảm mọi hoạt động xuất phát từ nhu cầu thực tế của người dân.

Thứ hai, lực lượng tình nguyện viên đông đảo, giàu tinh thần cống hiến

Tình nguyện viên là một trong những nguồn lực đặc trưng của Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế. Họ dành thời gian, công sức, kiến thức và kỹ năng để hỗ trợ cộng đồng bằng tinh thần tự nguyện, trách nhiệm và lòng nhân ái.

Từ cứu trợ thiên tai, chăm sóc sức khỏe, hiến máu tình nguyện đến sơ cấp cứu, hỗ trợ người yếu thế và các hoạt động vì cộng đồng, tình nguyện viên chính là lực lượng trực tiếp đưa tinh thần nhân đạo đến với người dân.

Để phát huy giá trị này, Hội cần chú trọng tuyển chọn, đào tạo, trang bị kỹ năng, tổ chức và ghi nhận đóng góp của tình nguyện viên; tạo môi trường để người trẻ phát huy năng lực, sáng kiến và tinh thần cống hiến. Khi được tổ chức và hỗ trợ tốt, tình nguyện viên sẽ trở thành lực lượng hành động nhân đạo bền vững ngay tại cộng đồng.

Khởi công xây dựng Nhà Chữ thập đỏ.

Thứ ba, niềm tin xã hội được bồi đắp qua lịch sử hoạt động

Trong suốt 80 năm, Hội đã nhận được sự quan tâm, tin tưởng và đồng hành của các tầng lớp nhân dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, nhà hảo tâm và đối tác quốc tế. Niềm tin ấy được hình thành từ truyền thống nhân đạo, sự hiện diện của Hội trong những thời điểm khó khăn và những kết quả trợ giúp cụ thể cho cộng đồng.

Niềm tin xã hội là tài sản đặc biệt quý giá, đồng thời cũng là trách nhiệm mà mỗi cấp Hội phải gìn giữ. Muốn duy trì và củng cố niềm tin, Hội cần bảo đảm tính công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình; sử dụng nguồn lực đúng mục đích; thông tin kịp thời, chính xác về quá trình vận động, tiếp nhận, phân bổ và kết quả trợ giúp.

Mỗi hoạt động được thực hiện trách nhiệm, mỗi cam kết được thực hiện đầy đủ và mỗi hoàn cảnh được trợ giúp đúng nhu cầu đều góp phần bồi đắp niềm tin của xã hội đối với Hội.

Thứ tư, năng lực kết nối và huy động nguồn lực xã hội

Hội có khả năng kết nối các nguồn lực đa dạng từ người dân, cộng đồng, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, cơ quan nhà nước và các đối tác quốc tế. Đây là điều kiện quan trọng để mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả của các hoạt động nhân đạo.

Tuy nhiên, giá trị của việc huy động nguồn lực không chỉ nằm ở số tiền, số hàng hóa hay số lượt đóng góp, mà còn ở khả năng chuyển những nguồn lực ấy thành sự trợ giúp phù hợp, kịp thời và có tác động thực chất đối với người dân.

Trong giai đoạn mới, các cấp Hội cần chủ động xây dựng quan hệ hợp tác, phát triển các hình thức đóng góp đa dạng, ứng dụng công nghệ số trong vận động nguồn lực, đồng thời kết nối đúng nguồn lực với đúng nhu cầu. Mỗi sự đóng góp cần được sử dụng hiệu quả, tạo ra giá trị rõ ràng và có khả năng lan tỏa lâu dài.

Thứ năm, năng lực hành động nhân đạo toàn diện, ngày càng chuyên nghiệp

Hoạt động của Hội ngày càng đa dạng, bao gồm cứu trợ khẩn cấp, phòng ngừa và ứng phó thảm họa, chăm sóc sức khỏe, hiến máu tình nguyện, sơ cấp cứu, trợ giúp xã hội, hỗ trợ sinh kế và phục hồi cộng đồng.

Cùng với sự mở rộng về lĩnh vực hoạt động, phương thức trợ giúp cũng từng bước đổi mới: từ hỗ trợ trước mắt sang kết hợp với phục hồi lâu dài; từ trao những gì sẵn có sang đáp ứng nhu cầu thực tế; từ giúp đỡ thụ động sang tạo cơ hội để người dân nâng cao năng lực, phát huy nội lực và từng bước tự chủ.

Để phát huy giá trị này, Hội cần tiếp tục nâng cao năng lực chuyên môn, chuẩn hóa quy trình hoạt động, tăng cường đào tạo, ứng dụng khoa học công nghệ và đổi mới phương thức quản lý. Mỗi chương trình nhân đạo cần được tổ chức có mục tiêu rõ ràng, dựa trên nhu cầu, phù hợp với điều kiện địa phương và hướng tới kết quả bền vững.

Hội Chữ tập đỏ Quảng Ninh hỗ trợ người dân Nghệ An bị ảnh hưởng bởi mưa lũ.

Thứ sáu, vị thế và quan hệ quốc tế đặc thù

Là thành viên của Phong trào Chữ thập đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ quốc tế, Hội Chữ thập đỏ Việt Nam có điều kiện tham gia mạng lưới hợp tác nhân đạo rộng lớn, tiếp cận kinh nghiệm, tri thức, phương pháp hoạt động và các nguồn lực quốc tế. Quan hệ quốc tế không chỉ giúp Hội nâng cao năng lực chuyên môn, mở rộng hợp tác và tăng cường khả năng ứng phó với các vấn đề nhân đạo xuyên biên giới, mà còn tạo cơ hội chia sẻ những kinh nghiệm, sáng kiến và giá trị nhân đạo của Việt Nam với bạn bè quốc tế.

Phát huy giá trị này đòi hỏi Hội tiếp tục chủ động hội nhập, tăng cường hợp tác song phương và đa phương, nâng cao năng lực đối ngoại, đồng thời bảo đảm các chương trình hợp tác phù hợp với tôn chỉ, mục đích, nguyên tắc hoạt động và nhu cầu nhân đạo của Việt Nam.

Sáu giá trị trên có mối quan hệ chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau: Mạng lưới giúp Hội hiện diện tại cộng đồng; tình nguyện viên tạo nên sức mạnh hành động; niềm tin xã hội tạo nền tảng cho sự đồng hành; năng lực kết nối giúp huy động nguồn lực; chuyên môn bảo đảm chất lượng trợ giúp; quan hệ quốc tế mở rộng cơ hội hợp tác và phát triển. Khi được phát huy đồng bộ, những giá trị ấy tạo nên năng lực nhân đạo có chiều sâu, phạm vi rộng và khả năng thích ứng trước những yêu cầu mới.

Gian hàng bánh chưng tại Chợ Nhân đạo, góp phần mang hương vị Tết cổ truyền đến với người dân có hoàn cảnh khó khăn trong Phong trào “Tết Nhân ái”.

Phát huy giá trị để tạo ra những thay đổi thiết thực cho cộng đồng

Trong bối cảnh thiên tai, thảm họa ngày càng khó lường, biến đổi khí hậu làm gia tăng rủi ro, dịch bệnh và những biến động kinh tế – xã hội tác động đến đời sống nhân dân, yêu cầu đối với hoạt động nhân đạo ngày càng cao. Những người dễ bị tổn thương cũng có nhu cầu đa dạng hơn, trong khi nguồn lực xã hội ngày càng phong phú và đòi hỏi phương thức kết nối chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả.

Điều đó đặt ra yêu cầu đối với Hội Chữ thập đỏ Việt Nam không chỉ bảo tồn những giá trị đã được tích lũy qua 80 năm, mà còn phải tiếp tục đổi mới để những giá trị ấy phát huy hiệu quả cao hơn trong thực tiễn.

Mạng lưới tổ chức cần được chuyển hóa thành khả năng tiếp cận nhanh chóng, chính xác với người dân. Lực lượng tình nguyện viên cần được trang bị kiến thức, kỹ năng và điều kiện để hành động an toàn, hiệu quả. Niềm tin xã hội cần được củng cố bằng tính minh bạch, trách nhiệm và kết quả thực chất. Năng lực kết nối nguồn lực cần tạo ra những chương trình trợ giúp đúng nhu cầu. Chuyên môn nhân đạo cần được nâng cao để mỗi hoạt động có chất lượng, có tác động và hướng tới phát triển bền vững. Quan hệ quốc tế cần tiếp tục được phát huy nhằm mở rộng tri thức, nguồn lực và khả năng hợp tác.

Đối với mỗi cấp Hội, phát huy những giá trị ấy bắt đầu từ những việc làm cụ thể: Củng cố tổ chức và nâng cao năng lực cán bộ; phát triển lực lượng tình nguyện viên; chủ động nắm bắt nhu cầu của người dân; đổi mới công tác truyền thông, vận động nguồn lực; ứng dụng công nghệ số; tăng cường công khai, minh bạch; nâng cao chất lượng các phong trào, cuộc vận động và chương trình nhân đạo.

Tin liên quan