Đại hội mang ý nghĩa đặc biệt khi mở đầu cho nhiệm kỳ vận hành bộ máy mới của hệ thống Mặt trận trong bối cảnh các tổ chức chính trị – xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Sự kiện tiếp tục khẳng định vai trò nòng cốt của Mặt trận trong củng cố, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Theo Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, đến hết năm 2025, 100% Đại hội Mặt trận các cấp đã được tổ chức thành công, bảo đảm đúng yêu cầu, tiến độ và định hướng của Trung ương. Trong đó, 3.321/3.321 đơn vị cấp xã đã hoàn thành Đại hội nhiệm kỳ 2025-2030; 34/34 tỉnh, thành phố đã tổ chức thành công Đại hội Mặt trận cấp tỉnh.
Công tác nhân sự được chuẩn bị bài bản, bảo đảm cơ cấu đại diện rộng rãi các tầng lớp Nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, người ngoài Đảng và các cá nhân tiêu biểu. Tỷ lệ nữ, người dân tộc thiểu số và người có tôn giáo tham gia Ủy ban Mặt trận các cấp tiếp tục được nâng lên, thể hiện rõ tinh thần đoàn kết, dân chủ và tính đại diện toàn diện của hệ thống Mặt trận.
Đại hội lần thứ XI dự kiến có hơn 1.300 đại biểu tham dự tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, trong đó có 1.138 đại biểu chính thức. Thành phần đại biểu gồm các vị Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa X, đại biểu do các địa phương và tổ chức thành viên hiệp thương cử, người Việt Nam ở nước ngoài, cá nhân tiêu biểu và cán bộ Mặt trận chuyên trách.
Cơ cấu đại biểu thể hiện tính đại diện rộng khắp với 33,5% đại biểu là nữ; 46,7% là người ngoài Đảng; 24,3% là người dân tộc thiểu số; 19,2% là đại biểu tôn giáo. Đặc biệt, có 157 đại biểu là doanh nhân, doanh nghiệp và 18 đại biểu là người Việt Nam ở nước ngoài.
Đại biểu trẻ tuổi nhất tham dự Đại hội là bà Lò Thị Nga, sinh năm 2003, người dân tộc Lào tại tỉnh Điện Biên. Đại biểu cao tuổi nhất là Võ Sở, sinh năm 1929.
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý của Đại hội lần này là việc đẩy mạnh ứng dụng chuyển đổi số trong công tác tổ chức và điều hành. Ban Tổ chức sẽ triển khai ứng dụng “Đại hội XI – MTTQ Việt Nam” nhằm hỗ trợ đại biểu tra cứu tài liệu, cập nhật lịch làm việc, sơ đồ chỗ ngồi và các thông tin cần thiết. Không gian triển lãm “Mặt trận số” cũng sẽ được bố trí trong khuôn viên Đại hội với nhiều nội dung trải nghiệm thực tế ảo và giới thiệu các nền tảng số tiêu biểu của hệ thống Mặt trận.
Đại hội đồng thời ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong điểm danh đại biểu bằng camera AI và hỗ trợ sản xuất các sản phẩm truyền thông số phục vụ tuyên truyền Đại hội.
Theo dự thảo Báo cáo chính trị, chủ đề Đại hội lần thứ XI là: “Đoàn kết – Dân chủ – Đổi mới – Sáng tạo – Phát triển”. Báo cáo chính trị xác định tiếp tục nâng cao vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong phát huy dân chủ, truyền thống yêu nước, sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; tăng cường đồng thuận xã hội; tham gia xây dựng Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị vững mạnh.
Dự thảo Báo cáo cũng đánh giá, trong giai đoạn 2024-2026, hệ thống Mặt trận các cấp đã chủ động đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; phát huy hiệu quả công tác giám sát, phản biện xã hội; chăm lo an sinh xã hội; vận động hỗ trợ đồng bào bị ảnh hưởng bởi thiên tai, bão lũ; tham gia tích cực phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước.
Điểm mới nổi bật của nhiệm kỳ 2026-2031 là dự kiến bổ sung Chương trình hành động về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, xây dựng xã hội số và đẩy mạnh chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Theo đó, Chương trình hành động toàn khóa sẽ gồm 7 chương trình trọng tâm, tập trung vào công tác tuyên truyền, giám sát và phản biện xã hội, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân, chăm lo đời sống Nhân dân, tăng cường đối ngoại nhân dân và đổi mới tổ chức bộ máy.
Theo Đề án nhân sự, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI dự kiến gồm 405 vị; Đoàn Chủ tịch có 72 vị; Ban Thường trực có 12 vị. Cơ cấu nhân sự tiếp tục bảo đảm tỷ lệ hợp lý đối với nữ, người ngoài Đảng, người dân tộc thiểu số và đại biểu tôn giáo nhằm phát huy tính đại diện, liên hiệp rộng rãi của Mặt trận.
Trong khuôn khổ Đại hội, các đại biểu sẽ tham gia thảo luận tại các trung tâm chuyên đề; hiệp thương cử Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI; thông qua Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam sửa đổi, bổ sung và Nghị quyết Đại hội.
Phiên trọng thể sẽ diễn ra sáng 12/5 với các nội dung quan trọng như trình bày Báo cáo chính trị, tham luận của đại biểu và phát biểu chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Phiên bế mạc sáng 13/5 sẽ công bố kết quả Hội nghị lần thứ nhất của Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI, ra mắt Đoàn Chủ tịch khóa mới và thông qua Nghị quyết Đại hội.
Ban Thường trực Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam cũng đề nghị các cơ quan thông tấn, báo chí tăng cường tuyên truyền trước, trong và sau Đại hội nhằm lan tỏa sâu rộng ý nghĩa, tầm vóc của sự kiện chính trị quan trọng này tới các tầng lớp Nhân dân trong và ngoài nước.