Từ một chữ “duyên” đến hơn 25 năm gắn bó
Sinh năm 1962, cô Kiều Thị Năm hiện sinh sống tại Tổ 6, phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa. Trước khi nghỉ hưu, cô công tác tại Bệnh viện Da liễu Khánh Hòa. Cũng từ những năm tháng làm việc tại bệnh viện, cô bắt đầu gắn bó với công tác Chữ thập đỏ. Từ năm 2000 đến nay, hơn 25 năm trôi qua, công tác nhân đạo đã trở thành một phần trong cuộc sống của cô. Khi nghỉ hưu, cô dành nhiều thời gian hơn cho những việc mình đã yêu thích từ lâu: Giúp đỡ người khó khăn, kết nối nhà hảo tâm và tìm cách duy trì sự hỗ trợ đối với những hoàn cảnh cần được sẻ chia. Những bữa cơm dành cho bệnh nhân, những ổ bánh mì gửi đến người dân trong những ngày mưa lũ hay những khoản hỗ trợ được trao đều đặn mỗi tháng… với cô Năm đều là những việc bình dị. Cô không coi đó là những điều lớn lao. “Làm riết rồi giờ cô thích, nên cô hăng say lắm”, cô Năm cười và nói.
Có lẽ chính từ sự giản dị ấy mà cô đã gắn bó lâu dài với công tác Chữ thập đỏ. Qua nhiều năm, cô không chỉ tìm nguồn hỗ trợ cho những hoàn cảnh khó khăn mà còn trăn trở làm sao để những tấm lòng thiện nguyện có thể đồng hành lâu dài. “Xin có khi không khó, giữ được nhà tài trợ mới khó. Làm sao để họ quay lại, cùng mình hỗ trợ được nhiều người hơn”, cô chia sẻ.
Một khoản hỗ trợ, một hành trình đồng hành
Nguyễn Ngọc Khá là một trong những hoàn cảnh cô Năm vẫn luôn quan tâm. Sinh năm 2015 tại phường Vĩnh Hải, TP. Nha Trang (nay thuộc phường Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa), Khá mất mẹ khi mới 7 tháng tuổi. Cha sau đó lập gia đình khác, em được bà ngoại đón về nuôi dưỡng. Người bà tuổi cao, sức khỏe yếu nhưng vẫn cố gắng chăm lo cho cháu. Bà thay mẹ chăm từng bữa ăn, giấc ngủ, đưa em lớn lên trong vòng tay yêu thương. Nhưng năm 2022, khi Khá mới 7 tuổi, bà ngoại qua đời. Em về sống cùng cậu. Đến năm 2025, Khá lại mất cha. Những người thân yêu lần lượt rời xa, tuổi thơ của cậu bé 10 tuổi thiếu vắng quá nhiều điều mà một đứa trẻ đáng lẽ phải có. May mắn, Khá vẫn còn người cậu ở bên. Người cậu có bệnh về thần kinh, sức khỏe không tốt nhưng vẫn đi làm thuê, ai thuê gì làm nấy để có tiền trang trải cuộc sống và chăm sóc cháu. Hai cậu cháu nương tựa vào nhau trong căn nhà nhỏ.
Và phía sau họ còn có một người vẫn âm thầm dõi theo: Cô Kiều Thị Năm, Chi hội trưởng Chi hội Chữ thập đỏ Tổ 6, phường Bắc Nha Trang. Từ năm 2022, cô Năm kết nối một nhà hảo tâm hỗ trợ Khá 300.000 đồng mỗi tháng. Khoản tiền không lớn, nhưng được duy trì đều đặn qua từng tháng. Mỗi dịp năm học mới, cô lại tìm cách hỗ trợ thêm gạo, lương thực, sách vở và những vật dụng cần thiết để em có thể đến trường. Với cô Năm, giúp một hoàn cảnh khó khăn không chỉ là trao một món quà rồi kết thúc. Điều quan trọng hơn là biết người được hỗ trợ còn cần gì, hoàn cảnh có thay đổi không và liệu có thể duy trì sự đồng hành như thế nào. Với Khá, sự quan tâm ấy trở thành một phần quen thuộc trong hành trình lớn lên của em.
“Con thương cậu nhất”
Một ngày mưa tháng 9, theo chân cô Năm qua con dốc nhỏ, chúng tôi gặp Khá vừa từ trường trở về. Cậu bé có vóc dáng bụ bẫm, ngoan ngoãn chào cô Năm và mọi người. Trong căn nhà nhỏ, em vẫn giữ được sự hồn nhiên của một đứa trẻ đang tuổi đến trường. Nhưng phía sau nụ cười ấy là những mất mát mà Khá đã sớm phải trải qua. Khi nhắc về bà ngoại, giọng em chùng xuống: “Lúc bà mất con biết. Con thương ngoại lắm”. Bà đã không còn. Mẹ đã không còn. Cha cũng không còn. Người ở bên em mỗi ngày là cậu. Khá không đòi hỏi nhiều. Em nói mình không ăn quà vặt. Em biết giúp cậu những việc nhỏ trong nhà như quét nhà, phơi quần áo, rửa bát. Khi được hỏi thương ai nhất, em trả lời ngay: “Con thương cậu nhất”.
Người cậu vẫn ngày ngày làm thuê để lo cuộc sống của hai cậu cháu. Còn Khá vẫn đến trường, học tập và lớn lên trong căn nhà nhỏ ấy. Giữa những thiếu hụt của tuổi thơ, em vẫn có người thân để nương tựa và những người ngoài gia đình âm thầm quan tâm, sẻ chia.
Giữ lại những điều bình dị
Hơn 25 năm gắn bó với công tác Chữ thập đỏ, cô Năm đã gặp và đồng hành cùng nhiều hoàn cảnh khó khăn. Cô không nhớ mình đã giúp bao nhiêu người. Có lẽ với cô, điều quan trọng không nằm ở việc nhớ đã trao bao nhiêu phần quà, bao nhiêu khoản hỗ trợ, mà là sau mỗi lần gặp gỡ, một hoàn cảnh khó khăn có thêm được một điểm tựa. Với Khá, điểm tựa ấy có thể bắt đầu từ 300.000 đồng mỗi tháng, từ những quyển vở đầu năm học, một bao gạo hay những vật dụng được trao đúng lúc.
Nhưng phía sau mỗi sự hỗ trợ là sự quan tâm được duy trì theo thời gian. “Cháu còn thiếu gì không?” – câu hỏi cô Năm thường dành cho Khá mỗi dịp đầu năm học, ngày Tết hay những lần ghé thăm nhà, nghe giản dị nhưng chứa đựng sự quan tâm mà một đứa trẻ trong hoàn cảnh của em cần có.
Công tác Chữ thập đỏ đôi khi bắt đầu từ những việc rất nhỏ như thế. Một người tìm đến một hoàn cảnh. Một nhà hảo tâm sẵn sàng sẻ chia. Một khoản hỗ trợ được duy trì đều đặn. Và một người làm công tác Chữ thập đỏ đứng giữa, kết nối những tấm lòng để sự giúp đỡ không chỉ đến một lần rồi thôi.
Với cô Năm, đó là hành trình vẫn đang tiếp tục. Còn với Khá, những bàn tay đang nối lại với nhau ấy có thể giúp em giữ được những điều giản dị nhưng quý giá của tuổi thơ: được đến trường, được chăm sóc và biết rằng bên cạnh mình vẫn có những người quan tâm.