Muốn giúp đúng, trước hết phải biết ai đang cần giúp
Một câu hỏi tưởng đơn giản nhưng không dễ trả lời: Ở đâu đang có người cần trợ giúp và họ thực sự cần gì? Khi thông tin còn phân tán, Hội khó có một bức tranh đầy đủ về nhu cầu nhân đạo. Cơ sở dữ liệu thống nhất sẽ từng bước hình thành “bản đồ nhu cầu nhân đạo”: Ai cần hỗ trợ? Ở đâu? Nhu cầu gì? Đã được hỗ trợ chưa? Còn thiếu gì? Nguồn lực nào có thể kết nối?
Dữ liệu để không bỏ sót và không trùng lặp
Dữ liệu có thể góp phần giải quyết hai khoảng trống: Bỏ sót và trùng lặp. Có người cần trợ giúp nhưng không có khả năng tự lên tiếng. Ngược lại, những trường hợp thu hút sự quan tâm lớn có thể nhận quá nhiều nguồn lực trong khi nơi ít được chú ý lại thiếu. Dữ liệu giúp Hội nhìn thấy cả hai khoảng trống đó.
Từ dữ liệu đến cảnh báo sớm
Giá trị của dữ liệu không chỉ nằm ở lưu trữ. Khi dữ liệu được cập nhật và phân tích, Hội có thể nhận diện khu vực có nguy cơ cao, nhóm dễ bị tổn thương và chủ động chuẩn bị nguồn lực. Trong thiên tai, dữ liệu về địa bàn, nhóm dễ bị tổn thương, tình nguyện viên và nguồn lực tại chỗ có thể hỗ trợ xây dựng phương án ứng phó trước khi tình huống xảy ra. Xa hơn, trí tuệ nhân tạo, bản đồ số và các công cụ phân tích có thể hỗ trợ cán bộ xử lý lượng thông tin lớn và ra quyết định nhanh hơn.
Công nghệ phải phục vụ con người
Dữ liệu có thể cho biết một hộ gia đình ở đâu và đã nhận hỗ trợ gì. Nhưng để hiểu họ thực sự cần gì, cán bộ và tình nguyện viên vẫn phải đến với cộng đồng. Đặc biệt, dữ liệu nhân đạo liên quan đến những thông tin cần được bảo vệ. Vì vậy, an toàn thông tin, bảo mật và tôn trọng quyền riêng tư phải được đặt lên hàng đầu. Không phải càng thu thập nhiều dữ liệu càng tốt. Quan trọng là thu thập đúng dữ liệu cần thiết, sử dụng đúng mục đích và bảo vệ người cung cấp thông tin.
Một nền tảng dùng chung cho toàn hệ thống
Cần tránh tình trạng mỗi đơn vị một hệ thống, dữ liệu không kết nối hoặc phải nhập lại nhiều lần. Mục tiêu dài hạn là hình thành nền tảng dữ liệu có khả năng kết nối trong toàn hệ thống Hội, từng bước liên thông phù hợp với các cơ sở dữ liệu quốc gia và hệ thống an sinh xã hội theo quy định. Đích đến không phải có thêm một phần mềm. Đích đến là không bỏ sót người cần trợ giúp, không để nguồn lực bị sử dụng trùng lặp và giúp mỗi quyết định nhân đạo nhanh hơn, chính xác hơn, minh bạch hơn.
Dữ liệu là hạ tầng mới của hoạt động nhân đạo. Công nghệ là công cụ. Con người vẫn là trung tâm.
Đón xem Bài 5: “Xây dựng Hội vững mạnh, chuyên nghiệp từ con người: Nâng chất lượng tình nguyện viên, mở rộng hợp tác”